Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu để ra quyết định, Data Analyst không còn chỉ được đánh giá dựa trên khả năng xử lý và trực quan hóa dữ liệu. Các chuyên gia tuyển dụng cho rằng từ năm 2025 trở đi, những kỹ năng mềm mới chính là yếu tố quyết định để một Data Analyst được trọng dụng, thăng tiến và tham gia sâu hơn vào chiến lược kinh doanh.
Dưới đây là bốn nhóm kỹ năng mềm quan trọng mà các doanh nghiệp đang tìm kiếm.
Một báo cáo chính xác vẫn có thể không tạo ra giá trị nếu người nhận không hiểu thông điệp đằng sau dữ liệu.
Các doanh nghiệp đánh giá cao Data Analyst có khả năng:
• Trình bày insight ngắn gọn, đúng trọng tâm
• Chuyển đổi thuật ngữ kỹ thuật sang ngôn ngữ kinh doanh
• Viết báo cáo dễ hiểu, có cấu trúc
• Tương tác hiệu quả với cấp lãnh đạo và phòng ban liên quan
Theo một khảo sát tuyển dụng gần đây, 60% quản lý cho biết kỹ năng giao tiếp là yếu tố quyết định khi chọn Data Analyst tham gia các dự án quan trọng.
Phân tích dữ liệu không chỉ là trả lời câu hỏi, mà đôi khi phải xác định lại câu hỏi đúng.
Kỹ năng này thể hiện ở việc:
• Làm rõ mục tiêu kinh doanh trước khi phân tích
• Không chấp nhận ngay các giả định ban đầu
• Xác minh nguồn dữ liệu và mức độ tin cậy
• Đề xuất hướng phân tích thay thế khi dữ liệu chưa đủ
Các doanh nghiệp cần Data Analyst biết nghĩ như một nhà tư vấn, thay vì chỉ xử lý yêu cầu mang tính kỹ thuật.
Data Analyst thường xuyên làm việc với nhiều bộ phận như marketing, sales, tài chính, vận hành và IT.
Do đó, kỹ năng hợp tác thể hiện qua:
• Lắng nghe nhu cầu của từng bộ phận
• Thống nhất định nghĩa dữ liệu và KPI
• Giải quyết xung đột ưu tiên trong dự án
• Điều phối tiến độ và chia sẻ kết quả minh bạch
Những Data Analyst có khả năng kết nối giữa dữ liệu và con người thường được giao các nhiệm vụ mang tính chiến lược hơn.
Doanh nghiệp không cần người “báo cáo số liệu”, mà cần người chuyển dữ liệu thành hành động.
Các biểu hiện của kỹ năng này:
• Đưa ra khuyến nghị cụ thể dựa trên insight
• Xây dựng phương án cải thiện KPI thay vì chỉ chỉ ra vấn đề
• Chủ động tìm kiếm dữ liệu bổ sung khi cần
• Đề xuất tự động hóa quy trình để giảm thời gian xử lý
Một Data Analyst biết đề xuất giải pháp sẽ trở thành đối tác của doanh nghiệp, thay vì chỉ là người thực thi.
Khoảng cách giữa năng lực kỹ thuật và kỹ năng mềm vẫn là thách thức lớn đối với người mới bước vào lĩnh vực phân tích dữ liệu. Để rút ngắn thời gian thích nghi, nhiều học viên lựa chọn chương trình đào tạo kết hợp cả kỹ năng công cụ và kỹ năng ứng dụng trong môi trường doanh nghiệp.
Tại Việt Nam, IMIC Technology xây dựng lộ trình Data Analyst theo hướng phát triển toàn diện, bao gồm các học phần:
• Excel & Power Query chuyên sâu
• SQL thực chiến theo hệ thống doanh nghiệp
• Power BI & mô hình dữ liệu nâng cao
• Python cho phân tích và tự động hóa
• AI Agent – n8n – ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu
• Business Analytics kết hợp kỹ năng báo cáo – trình bày – xử lý tình huống thực tế
Chương trình được triển khai theo mô hình học qua dự án thực chiến, giúp học viên không chỉ làm chủ công cụ mà còn rèn luyện kỹ năng mềm cần thiết để làm việc với các phòng ban và tham gia vào quá trình ra quyết định tại doanh nghiệp.